تورکجه اینسان آدلاری 2-نجی بؤلوم

 

TÜRKÇE İNSAN ADLARI  (1

(AD VE SOYAD)

Fərhad Cavadi Yekan Sədi (Abdulla Oğlu) / Urmiya

YAZAR: FERHAT CEVADİ yekan sadi ABDULLA OĞLU

مجموعه نام‏ها و نام‏هاى خانوادگى از لهجه‏ هاى مختلف

تركى باستان: سومرى، عيلامى، كاسّى، اوراتوئى، لولوبى، كوتى،

هوّرى، مغولى و...

تركى معاصر: تركمنى، قشقايى، آناطولى، اويغورى، ازبكى، باشقيرتى، بلغاری، تاتاری،قزاقی، قرقیزی، مجاری،  آذربایجانی  و... 

 ائ                   E

 

ائتكيلى.................................. ETKİLİ  

مؤثر، تأثيرگذار، با خاصّيت

ائتكين ....................................  ETKİN

داراى قدر و منزلت، مؤثر، تأثيربخش، ارزش دار (تركى آناطولى)

ائتگى ........................................  ETGİ

تأثير

ائتناز .....................................  ETNAZ

ناز كن

ائتيز ...........................................  ETİZ

مزرعه، زمين مزروعى (تركى اويغورى)

ائجئگول ..........................  ECEGÜL

مادرِ گل، مادرِ همچو گل (تركى تركمنى)

ائجِه ...........................................  ECE

زيبا، قشنگ، ماهرو، جميله (تركى آناطولى)

ائدئرلى ..............................  EDERLİ

با ارزش، پربها (تركى آناطولى)

ائديرنه ...............................  EDİRNE

نام شهريست در شمال غربى آناطولى

ائرئك (اِرِك، اَره‏ك) ..........  EREK

آماج، آرزو، هدف و آرمان (تركى آناطولى)

ادامه نوشته

اوشاقلیق عالمی باشقا بیر عالم دیر

 

1- احسان قاسم بگلو 2- عادل آقایی 3- اکبر صفری

این عکس حدودا 6 سال پیش توسط شادروان وحید صفری گرفته شده

(یکان کهریز)

ساخت مزار سرهنگ مهرگان به روایت تصویر(سال1366)

 

حؤرمتلی دوستلاریملا بیرلیکده

 

1 - ابوالفتح شیخلو ( شاعیر) 2- خانلار 3- احمد خضرلو ( طراح ) 4- یحیی آلیلو ( یازیچی )

 

بير قوجا كيشي ايله آروادي اوغلانلاريني ائولنديرميشديلر، اما گلين اليني آغدان قره يه وورموردو.ائوي توز – تورپاق گؤتورموشدو، لاكين گلين بير دفعه ده اولسون سوپورگه ني گؤتوروب ائوي سوپورموردو. اه ر ايله آرواد بئله قرار لاشديلار كي صاباح كيشي سوپورگه ني گؤتوروب ائوي سوپورمه يه باشلاسين آرواد گليب اونون اليندن آليب دئسين كي كيشي اوچون ائو سوپورمك عاييب دي بلكه گلين اوتانيب گليب سوپورگه ني اونلارين اليندن آليب ائوي سوپورسون، بيلسين كي بو ايش اونون وظيفه سيدي. صاباح كيشي سوپورگه ني گؤتوروب ائوي سوپورمه يه باشلادي آرواد قاچدي قاباغا:

- اي واي كول باشيما، كيشي ده ائو سوپوره ر مي وئر منه گؤروم.

كيشي سوپورگه ني الينده برك – برك ساخلاييب دئدي:

- يوخ سنين ايشين ده ييل، ائو نه واقتدي سوپورلنمييب، زيبيل باش آليب گئدير.

آرواد دئدي:

- يوخ قويمارام، آرواد اولان يئرده عاييبدي كيشي نين ائو سوپورمه يي. بو منه اؤلومده ن بته ردي...

اونلار سوپورگه ني بير- بيري نين اليندن چكيرديلر كي، گلين قاباغا گليب اللريني بئلينه ووروب قيشقيردي.

-آخماق قوجالار! اوتانميسيز بو ساده ليك ده ايشين اوستونده ساواشيسيز. بونون كي ساواشماغي يوخدو، نوبت قويون بير گون سن سوپور بير گون او...

منبع:آذربايجان فولكلورو(رحمتليك ميرهدايت حصاري)

آذربایجانلی اوشاق بیرینجی کیلاسدا

 

بیرینجی درسیمیز باشلانیر بئله - لوله دن سو آخیب دؤنوبدور سئله

سوروشدو معللیم او نه دیر دئنه ن - دئدیمکی او سودور جوابیندا من

آجیقلی بیرحالدا قیشقیردی منه - یوز دفعه دئمیشم بونا «آب» دئنه

ایگده چیرپی سینان چالدی باشیمدان - عاغلیمی هوشومی آلدی باشیمدان

اوقه دیرچکمه دی حالیم دوزه لدی - یئنه معللیمین گؤزو بره لدی

سوروشدی یئنی دن اؤیره ندین یایـوخ - سؤیله دیم ا و سودور هئچده شککیم یوخ

بودفعه الیمه دؤرد چیرپی چالدی - گؤزومون اؤنونده دونیا قارالدی

دئدی صاباحاگر اؤیره نمه سن،سن - ده ده وی یاندیررام اوندا بیله رسن

بونون آدی«آب»دی«آب»دی«آب»دی آب - بیلمه سن جیگرین ائیله ره م کباب

یولو اؤز - اؤزومه فیکره دالیردیم - اونون سو اولدوغون یاخشی قانیردیم

بس نییه معللیم دؤیوردو منی؟ - دوغرو بیر سؤزومه سؤیوردو منی؟

صاباحدان سوروشدو سویون آدینی - قورخودان«آب»دئدیم اونون آدینی

* * *

ایکینجی درسیمیز چؤره کدن دئییر - شکیلده اوشاقلار ناشتالیق یئییر

معللیم گوله ره ک سوروشدو مندن - یاخشی اؤیره نمیسن «آب»ی دونندن

دئه گؤروم اوشاقلارنه ایش گؤرورلر - تئزدئدیم کی اونلار چؤره ک یئییرلر

دئدی یوخ- یوخ بونو بیله سن گره ک - «نان»دیربونون آدی دئیه سن گره ک

دئدیم بونه سؤزدور دئییرسینیز،سیز - مگر چؤره گیده تانیمیریق بیز؟

چیغیردی کس سسین ای فضول باشی - تؤکه ره م ایندیجه گؤزوندن یاشی

قبول ائیله مه دی دوغرو سؤزومو - دولادی چیرپییا او باش- گؤزومو

اودتوتوب یانیرام بیلمه م بوایشی - نه چون زورلا یالان دئییر بوکیشی

دردیمی سؤیلویوم کیمه ایلاهی - دوغرو دانیشماغین وارمی گوناهی؟

-----------------------------------------------------

مهرآیی - 1353 شمسی- فریدون حاصارلی (یکان کهریزلی)

عزیز دوستوم صمد پور امان جنابلاریندان بیر دویغولو شعر

 

جئیرانین آغزیندا شیری چکیرم

قبیرلر ایچینده دیری چکیرم

قاریشقانی فیلدن ایری چکیرم

سنسیزلیگی چکه نمیرم نئیله ییم ؟

 

                                                       مجنونو چکیرم لیلی قولوندا

                                                       فرهادی چکیرم شیرین سولوندا

                                                       سارای خان چوبانی ویصال یولوندا

                                                       سنسیزلیگی چکه نمیرم نئیله ییم ؟

 

گونشی چکیرم شومالدان چیخیر

اوشاغی چکیرم ددنی ییخیر

دوشانی چکیرم آصلانی سیخیر

سنسیزلیگی چکه نمیرم نئیله ییم؟

 

                                                         ظالیمی چکیرم حاققا چالیشیر

                                                         داشلاری چکیرم شمع تک آلیشیر

                                                         اولونو چکیرم دوروب دانیشیر

                                                         سنسیزلیگی چکه نمیرم نئیله ییم؟

 

چولاغی چکیرم داغلاردان آشیر

کویرده بیلاغی دنیزتک داشیر

سعدی نی چکیرم شعرده چاشیر

سنسیزلیگی چکه نمیرم نئیله ییم؟

 

                                                          یایین اورتاسیندا قاری چکیرم

                                                          یوخسولون الینده واری چکیرم

                                                          آلما آغاجیندا ناری چکیرم

                                                          سنسیزلیگی چکه نمیرم نئیله ییم؟

 

بیر گمی چکیرم دنیزی بوغور

تالانمیش قوشونون الینده اوغور

بیر ایلان چکیرم گویرچین دوغور

سنسیزلیگی چکه نمیرم نئیله ییم؟

"تازاجا دیل آچمیش اوشاغا اؤزگه دیل اؤیره دنلره خیطاب"

 

بعضی لر فخر ائتمیر شانلی ائلینه

قیمت وئرمیر ائللر سئوه ن دیلینه

                                                  تازاجا دیل آچمیش کؤرپه اوشاغا

                                                  اؤز آنا دیلینی ائدیرقاداغا

اوشاغااؤز دیلی غریبه اولور

یابانچی سؤزلرله قولاغی دولور

                                                  چوخ ساده ساناراق بونا فخر ائدیر

                                                  دوز یولون اؤتوروب آیری یول گئدیر

دئییر بس دونیادا چوخ شئی لر قانیر

بئیله نادان لیغی تمدّ ن سانیر

                                                   یادلار تک بؤیودور طیفیل اوشاغی

                                                   دیلینه خور باخیر اؤزگه سایاغی

بیلمیرکی هر کسه اؤزو گره ک دیر

اؤز ائلی،اؤز دیلی، سؤزوگره ک دیر

                                                   بعضه ن ده جور به جور دلیل گتیریر

                                                   داها دا من لیگین ، شاًنین ایتیریر

دئییر کی ایستیره م قولاغی دولسون

ایندی دن قوی دیلی یاتیملی اولسون

                                                   عقده لی اولماسین او بؤیویه ن ده

                                                   اوخویوب الیفی ، بئیی دئیه ن ده

بونا تای سؤزلردن دوزه ر یان- یانا

یاراشماز بو سؤزلر قانان اینسانا

                                                    دئییره م آی یازیق یولوندان چاشما

                                                    اؤزگه چوخ دولاشیر دا سن دولاشما

یاراشماز اؤز دیلین ذلیل ساناسان

یاراشماز اؤز کؤکون بئیله داناسان

                                                 اؤزدیلین سئومه یه ن ائلین سئومه یه ن

                                                 نه اوچون یاشاییر دونیادا دئیه ن

غئیره تی اولماسا بیر کسین اگر

اونا اینسان دئمه ک اولورمو مگر؟

                                                  گؤرمه میش آداملار ایتیره ر اؤزون

                                                  جهالت پرده سی تئز توتار گؤزون

گؤره رسن اؤزکؤکون قینین به یه نمز

عیللتین سوروشسان هئچ نه دئیه نمز

                                                  قورو بوش افاده ،دیل نه دیر بیلمز

                                                  آنا نه دیر بیلمز، ائل نه دیر بیلمز

دیل بیر سیجیللی دیر بیز بونو قاناق

اونو حفظ ائتمه یی وظیفه ساناق

                                                  دیل وطن،دیل آنا،دیل بیراوره ک دیر

                                                  دیل اینسانین وارلیغی نا گره ک دیر

دیل اولمازسا هئچ بیر میللت تانیلماز

میللت لر ایچین ده میللت سانیلماز

                                                  دیل دیر هر انسانین اؤز هؤییتی

                                                  دیل دیر هر میللته وئره ن قیمتی

دیل اولمازسا نه آنا وار نه وطن

دیل اولمازسا طعنه وورار هر یئته ن

                                                   ان اوره ک سئوگیسی آنا دیر آنا

                                                   اوره گین گوزگوسو آنا دیر آنا

آنا لار سئویلیر محبّت ایله

آدلاری اوجالیر شفقّت ایله

                                                    بس نییه نه اوچون دانیرسان آنان

                                                    آناسین چوخ سئوه ر هر بیر یارانان

بو قده ر خور باخما دوغما دیلینه

تحقیرله یاناشما شانلی ائلینه

                                                    اوغلونا قیزینا اؤیره ت اؤز دیلین

                                                    تانیسین اولوسون ، تانیسین ائلین

سنه بیر سؤزو ده دئییم بیل گیلن

گؤزون دن جهالت توزون سیل گیلن

                                                  اوولادین آنلی یان چیخسا بیل یقین

                                                   سنی دانلایاجاق امین اول امین

ائیله کی بؤیویوب ائللره یاندی

یاخشی نی یامانی دریندن قاندی

                                                  دئیه جک نه گؤزه ل دیلیم وار ایمیش

                                                  غئیره تلی، ویقارلی ائلیم وار ایمیش

یازیق آتام- آنام نه اوچون بئله

اؤز آنا دیلینی قانماییب هله

                                                  منه اؤیره ت دیلر اؤزگه نین دیلین

                                                  اینسان دا آتارمیش ؟ اوباسین ائلین

دئییب دیر عالیم لر بونو همیشه

بیر میللت آغاج سا دیل اونا ریشه

                                                   الین دن آلسالار دیلین هر کسین

                                                   قازار لار دونیادان اونون ریشه سین

بیز گره ک قورویاق آنا دیلینی

باشی اوجا توتاق آذر ائلینی

                                                   یادگار قویوب لار ائللر - اوبالار

                                                   تاریخین زینتی اولو بابا لار

اوره گیم ایسته ییر صدف لی سازلا

قوشولام ائللره بیر خوش آوازلا

                                                   یایام دونیالارا قلبیمین سسین

                                                   اوجالدام گؤی لره کؤنول نغمه سین

سؤیلویه م آی آنا قوربانام سانا

اوره گیم ، ایسته گیم ، آذربایجانا

                                                   من سنی سئویره م بوتون جانیملا

                                                   ایلیگیم ، سوموگوم ، قیزیل قانیملا

ای آنـا ، ای وطن ، ای مقدّسیم

سن – سن بو دونیادا سسیم، نفسیم

                                                   اوره کدن وورغونام باغلی یام سنه

                                                   لوطفونو شامیل ائت همیشه منه

سن سیز هئچ دیاردا گزه بیلمه ره م

سن سیز بیر لحظه ده دؤزه بیلمه ره م

                                                    سندن آیریلمارام چونکی جانیمسان

                                                     شوکتیم ، عیزّتیم ، آدیم ، سانیمسان

«حاصارلی» یام عاشیق اولدوم ائلیمه

اوره کدن وورولدوم دوغما دیلیمه

                                                  اوره ک سؤزلریمی چکدیم داستانا

                                                  تقدیم ائتدیم اوغلوم ( رضا اورمانا)

اودا جان یاندیرار من تک ائلینه

اوره کدن وورغون دور آنا دیلینه

                                                 اونون تشویق لری ذووقوم چوخالدیر

                                                  یئنی الهام لاری من ده اوجالدیر

گؤزه ل یول گؤسته ریب جاندان یاناندیر

اؤزو صاحب نظر دوزگون قاناندیر

                                                   سؤزومه سون قویوم من ده نهایت

                                                   اومیدیم وار ائده بونلار کفایت
شعر:فریدون حاصارلی (یکان کهریزلی)

جعفر قلی گؤلو ( یکان کهریز)

 

تصاویری از افراد مسن روستای یکان کهریز

 

 

نفر اول از سمت راست: مرحوم حاجی غنی زاده نفر دوم : میر توحید حمزه لو

تورکجه اینسان آدلاری 1-نجی بؤلوم

 

TÜRKÇE İNSAN ADLARI  (1

(AD VE SOYAD)

Fərhad Cavadi Yekan Sədi (Abdulla Oğlu) / Urmiya

YAZAR: FERHAT CEVADİ yekan sadi ABDULLA OĞLU

مجموعه نام‏ها و نام‏هاى خانوادگى از لهجه‏ هاى مختلف

تركى باستان: سومرى، عيلامى، كاسّى، اوراتوئى، لولوبى، كوتى،

هوّرى، مغولى و...

تركى معاصر: تركمنى، قشقايى، آناطولى، اويغورى، ازبكى، باشقيرتى، بلغاری، تاتاری،قزاقی، قرقیزی، مجاری،  آذربایجانی  و...

 آ                   A

آبراى.................................... ABRAY

ايمان، باور، حرمت و احترام، شرف (تركى تركمنى)

آبرايلى............................. ABRAYLI

محترم، باحرمت، آبرومند           

آتاگؤزه­لی..............   ATA GÖZƏLİ

زيباى پدر (تركى تركمنى)

آپاچيق................................ APAÇIQ

آشكار، واضح، معلوم (تركى تركمنى)

آپاچيك............................... APAÇIK

خيلى واضح و آشكار، نهايت روشن و هويدا(تركى آناطولى)

آپاسلى................................. APASLI

بى‏غم (تركى تركمنى)

آپاغ.......................................... APAĞ

 سفيدِ سفيد، كاملاً سفيد، نام همسر شاعر نامى وپرآوازه آذربايجانى نظامى گنجوى كه دخترى ترك‏نژاد از تركان قپچاق بوده و عربها به علت عدم وجود حرف«پ»، نام همسر اين شاعرپرآوازه را به صورت«آفاق» تحرير نموده‏اند.

ادامه نوشته

لوله گذاری قنات بؤیوک کهریز یکان کهریز به روایت تصویر

 

دبستان عمار یکان کهریز سال1357

 

عکسی از یکانیان نزدیک به 45 سال پیش

 

دويمه‌لی سؤزلر

 

دويمه‌لی سؤزلرده بير يا ايكی حرفين تكرار گلمه‌سی تلفظ ائده‌نی كاريخديريب و بو ايشله ائشيدنلرين گولمک لرينه سبب اولور.

آمما بو نوع سؤزلرين تكرار دئييلمه‌سی اوشاغين آغيزدا ديلين راحات دولانماسينا بوللوجا كمک ائديب دئييمی بير- بيرينه اوخشايان سؤزجوكلرين تلفظ ائتمه‌سين راوانلاشديرار.

آنجاق اوشاقلار چاليشارلار دويمه‌لی سؤزلری دئيه ن زامان آرتيق هوشلارين ايشه ساليب و سؤزجوكلری دوز تلفظ ائتسين‌لر.

نمونه:

1-گئتديم گؤردوم ايكی؛ كار، كور، كيرپی ياتيپ. هئچ بيلمه ديم؛ اركک كار، كور، كيرپی ديشی كار، كور كيرپينين كوركونو يامير، يا ديشی كار، كور كيرپی اركک كار، كور كيرپينين كور كونو.

2-قلمه؛ قلمه‌لنمه! قلمه‌لَنسنده قلمه‌لنه‌جه‌يم، قلمه‌لنمه‌سنده قلمه‌لنه‌جه‌يم.

 

خاطره ای ماندگار

 

 

 نزدیک غروب بودرفتم پمپ بنزین مرند ، ناخود آگاه چشمم به چهره ای دوخته شد.چند لحظه ای عمیق نگاهش کردم بالاخره شناختم.معلم کلاس سوم ابتدایی من بود .همان معلمی که برایم الگو بود.همان معلمی که سخنان گهر بارش هر روز در ذهنم تداعی می شدو هر روز آرزوی دیدنش را می کردم .بالاخره بعد از 34 سال دیدم وبه گرمی دستانش را نوازش کردم ولی دستانش پر از پینه بود بر همان دستان پینه بسته اش چند بوسه نثار کردم .ایشان آموزگار سوم ابتدایی من بود آقای صمد اسدی . از نام و شغلم پرسید.مثل دانش آموز کلاس ابتدایی جوابش دادم لبخندی زد از همان لبخندهایی که سرکلاس به ما هدیه می کرد.سپس صورتم را بوسه باران کرد . باور کنید از شوق دیدار ایشان وبا این محبت بی ریای وی اشک در چشمانم حلقه بست. وقتی حال منقلب شده شاگردش را دید گفت : ...

کندیمیز برنامه سیندن چکیلمیش بیر ماهنی آنالارا عایید

 

 

 

یاهالمالار

 

 

یاهالمالارقدیم زامان آذربایجاندا اوشاقلار آراسیندا چوخ سئویملی بیر سؤزلری دیرو اوشاقلارین هوشون ایمتحان ائتمک اوچون ایشله نردیر بوسؤزلر عمومیتله ، شعر دیلی ایله ایفاده اولونار و اوشاق جاوابینی تاپمامیشدان ، چالیشار اونو اؤیرنسین.ائله کی اؤیرندی اوشاقلاری باشینا ییغار وبو یاهالمالاردان دییه ر و اونلارین هوشونی سینایار.یاهالمالاردان بیرینی نمونه اوچون کی یکان کهریزده رایج ایدی قید ائدیریک:

او نه دیر ايكی دير هر جاندا

لاكن اوچ اولار هر حئيواندا

مصره گئتديم گؤرمه‌ديم بیر دانه‌سی

شاميده گؤردوم دوروب اوچ دانه‌سی

سنده‌وار، منده وار، آدام دا يوخ

جومله ده وار، دئسم عالمده يوخ

بير ايكی اوچدن زياده اولماميش

دؤردونو عالمده هئچ كس گؤرمه‌ميش

جاواب:نوقطه

آثار مدیر وبلاگ

 

 کتاب های چاپ شده ی این جانب

1- یئکانات سؤز اینجی لری

2- سوسقون دیلیم آغلار اوره ییم

کتاب های چاپ نشده

1- کوتاه اما خواندنی

2- به خواندنش می ارزد

3- نیک نامان یکانات

4- از یاد رفتگان

5- خاطرات کلاس درس

6- اوشاقلار فولکلورو

7- پدیده های طبیعی یکانات

8- جیلو ها و مردم بی پناه

*******

آدرس مکان های پخش کتاب های چاپ شده:

1- ارومیه - خیابان امام - کتابفروشی فضولی آقای حسین زاده

2- ارومیه - خیابان ابوذر (پناهگاه) پشت مدرسه شهید مصیب کاظمی کتابفروشی اورمان 

3- ارومیه - چهارراه سیروس کتابفروشی حامد

4- تبریز - روبروی ارک کتابفروشی و انتشارات  اختر

5- تبریز - خیابان امام - طبقه ی زیرین مجتمع شهریار انتشارات نباتی

6- مرند - خیابان استادیوم کتابفروشی شکون

7- مرند - مطبوعاتی شهریار روبروی پاساژ حاجی کمال

8- مرند- اول خیابان جلفا مطبوعاتی اسماعیل

9- خوی - جنب مقبره مطبوعاتی 

10- خوی - کتابفروشی شایان روبروی بانک ملی

11- یکان کهریز -کتابخانه عمومی

افسانه یا واقعیت

 

1-در منطقه ی ما نام موجودی به نام آلای بانی(آل آروادی)  هنوز هم بر سر زبان هاست.چنان که زبان به زبان نقل شده این موجود ، به شکل یک زن است با لباس های سفید  که سینه های درازش را به دوش هایش می افکند و شب ها در کوچه و پس کوچه ها می گرددو به سراغ  زنانی که تازه نوزاد به دنیا آورده اند ، می رود و جگر آن ها از بدنش جدا کرده  وپس از کشیدن برآب ، زن می میرد به همین خاطر در زمان قدیمبرای جلو گیری از آسیب این موجود ، در کناز زنانی که تازه وضع حمل کرده بودندیک تکه فلزکه در اصطلاح محلی به آن" ارسین" می گفتند می نهادند.

اکثریت مردم بر این باور بودند که از اجدادشان یکی از این موجودات رابه اسارت گرفته و به سینه اش سنجاقی نصب کرده بودو در خانه اش  خدمت می کرد.براساس شنیده ها این موجود از سنجاق می ترسید و نمی توانست آن را باز کرده و فرار کند.بنابراین برای رهایی،  از  کودکی می خواهد که سنجاق را ازسینه ی  او باز کند .وقتی سنجاق باز می شود به پشت بام می رود و سرش را از منفذی که در سقف اتاق ها به نام باجا وجود داشت  به  داخل اتاق فرو می برَد و می گوید : به من خیلی اذیت کردید ،می روم و به هفت نسلی که بعد از شما می آید کاری ندارم ولی به نسل بعدی آسیب خواهم رساند و بعد از من همیشه خانه ی شما پر ازگرد وخاک  باشد.گاها حالا هم خانه ی کسانی که تر و تمیز نباشد خودشان می گویند مثل این که آلای بانی ما را نفرین کرده است.

2-همچنین درباره ی گربه ی سیاه و رفتن این حیوان به جشن عروسی جن ها نیز از قدیم الایام سخنانی بر سر زبان هاست. روزی جن ها شخصی را به جشن عروسی شان دعوت می کنند و آن شخص گربه سیاه خودشان را می بیند که به مجلس جشن وارد می شودبرای اطمینان دستش را به روغن مالیده وبر پشت گربه می کشد.بعد از برگشتن به خانه آثار روغن را در پشت گربه مشاهده می کند.

3-...

4-...

البته این سخنان به منطقه ما محدود نمی شود بلکه در جای جای آذربایجان از این گونه سخنان و مشابه این ها زیاد است.

حالا بحث این است که به نظر شما منشا این سخنان از کجاست وچه اطلاعاتی در این مورد دارید؟

گؤزه ل"

 

گوندوزوم دونوبدی گئجه یه منیم

کدرلی یَم یوخ دردیمی بیله نیم

سیزیلداییر سحر-آخشام بدنیم

سن منی غم لره سالاندان گؤزه ل

 

                                                              ازلدن باغلیدی اوره ییم سنه

                                                             سنسیز زندان اولوب بو دونیا منه

                                                             بیلمیرَم نه اوچون یاشیرام یئنه

                                                             آرزیمین گول لری سولاندان گؤزه ل

 

هیجرین نئشترایله قلبیم سوکولوب

جاوانلیق چاغیمدا بئلیم بوکولوب

باش آغاریب قاش کیبریگیم توکولوب

من سنین فیکرینه قالاندان گؤزه ل

 

                                                               دونیادان نه سئچیم سنه وئرمه لی

                                                              جانیمی ایسته سن دییه رم بلی

                                                              سالمیسان چؤل لره اولموشام دلی

                                                                 اؤزومو اؤزومدن آلاندان گؤزه ل

 

نه قلبیم آچیلیب نه اوزوم گولوب

فلک قیسمتیمی ترسینه بولوب

قَوی دئییم نه واختدان "خانلارین" اؤلوب

آیریلیق سازینی چالاندان گؤزه ل 

آشیق علی یکانلی

تصاویری از مهد کودک متین یکان کهریز سال 93/92

 

 

قهوه خانه گوشه ای از فولکلور

 

قهوه خانه از دو کلمه قهوه و خانه ترکیب شده است و عبارت است از محل اجتماع و جایی که در آن غیر از قهوه نوشیدنی ها یی مانند چای و غیره یافت می شود. حتی در بعضی از قهوه خانه ها مردم صبحانه ،ناهار و شام هم می خورند و از کشیدنی ها چپق و قلیان هم به چشم می خورد.

تاریخچه ی قهوه خانه در ایران

قهوه نخستین بار از آفریقا به عربستان و از آنجا به سوریه و روم و ایران سرایت کرد و در دوره ی صفویه در ایران به علت ورود قهوه و پس از آن چای به ایران که قبل از صفویه وجود نداشت رایج گشت. این قهوه خانه ها افراد زیادی برای نوشیدن قهوه و چای حاضر می شدند به طوری که حتی خود شاه عباس نیز در قهوه خانه حاضر می شد.علاوه بر قهوه نوشی در این قهوه خانه ها بازی هایی مانند شطرنج ، نرد ،تخم مرغ بازی و غیره رواج داشت. شاهنامه خوانی و قصه گویی و مدح علی نیز در آن رایج بود . .

در روستاهای یکانات نیز مثل سایر روستا ها و شهرها قهوه خانه هایی وجود دارد که مردم از هر قشر و گروه ، هر روز پس از دست كشيدن از كار روزانه، و در ايام و اوقات بيكاري دراین قهوه خانه ها جمع ميشوند و ساعت ها به گفت وگو با هم و تبادل نظرو افکار خود می پردازند.

در زمان قدیم در یکانات فقط افراد مسن به این قهوه خانه ها می رفتندو جوانان به خاطر احترامی که بر آنان قایل بودند در این مکان ها حضور نمی یافتند.افراد مسن داستان های عبرت آموز، سخنان بزرگان ، سخنان ماندگار اجدادشان ، سایر ریش سفیدان خفته در خاک یکانیان وحتی حاصل تجربیات و خاطرات خود را برای دوستان و حاضران بیان می نمودند و این بود که سخنان زیبا زبان به زبان در روستا می گشت به طوری که بعضی از این سخنان در میان اهالی به ضرب المثل تبدیل گردیده است.

هم چنین در این مکان ها ریش سفیدان و بزرگان روستا در مورد کارهای خیر مربوط به روستا و عموم مردم تبادل نظر می کردند وخلاصه علاوه براین، خرید و فروش زمین ، حیاط و چهارپایان و ... صورت می گرفت.

در سال های نه چندان دور، در شب های زمستان دارویش و نقال هایی به این قهوه خانه ها می آمدند و هر کدام به خواندن اشعاری در وصف ائمه ی اطهار و نقل داستان های مربوط به امیر ارسلان ، حسین کرد، رستم و اسفندیار و ... برای برانگیختن روح مردانگی و شجاعت درحاضران و آشنا کردن آنان با فولکلور و سنن کلی و قومی می پرداختند.

امروزه در قهوه خانه های یکانات برعکس زمان قدیم ، تعداد جوانان از میان سالان و پیرمردان بیشتر است و هرکسی با هم فکران خود به گفتگو و صحبت مشغول است.از جوانان انتظار می رود علاوه بر صحبت و چای خوردن فعالیت های فرهنگی نیز از ایشان، در این مکان ها خود را نشان دهد و مکانی برای خوش گذرانی و اتلاف وقت تبدیل نشود. نویسندگان بزرگی چون غلامحسین ساعدی و صمد بهرنگی و...در زمان خود در قهوه خانه حضور می یافتند و به بحث و گفتگو پرداخته و در صدد انتقال مفاهیم فرهنگی بودند.

هم چنین انتظار می رود قهوه خانه ها محل تبادل افکاراجتماعی، اقتصادی ومحل نقد و مناظره بوده و صرفاً به محلي براي نوشيدن چاي تبدیل نشود.هم چنین بهتر است در چنین جاهایی، تاریخ شفاهی و نقل سینه به سینه رنگ خود را نبازد و جوانان و نوجوانان به جای الگو پذیری از قهرمانان و شخصیت های خارجی به قهرمانان ایرانی و آذربایجانی اهمیت بدهند.

 

قدیم اوشاق اویونلاریندان بیری "تک یا جوت (تکمه جوت) اویونودور.بو اویونو بایرام گونلرینده و یئدی لَوین گئجه سی بادام اولدوغونا گؤره ، اوشاقلار اؤز باجیسی یا قارداشی ایله ائولرده و یا یولداشلاری ایله کوچه ده اویناردیلار.

اوشاقلار بیر نئچه بادام اوووجلاریندا گیزله دیب ،بادام لارین تک یا جوت اولدغونو حریف لریندن سوروشارلار.اگر حریفین جاوابی دوز اولسا باداملار اونا وئریلمه لیدیر، اگر جاوابی دوز اولماسا باداملارین سایی جا بادام وئرمه لیدیر.

معلمان دوره ی ابتدایی یکان کهریز دهه ی شصت

 

شغلي كه فراموش شد

 

واقعيت اين است كه با آمدن امكانات رفاهي و مدرن شدن وسايل خانگي، و عدم استفاده از لوازم خانگي قديمي به مرور زمان بعضي از مشاغل اعتبار خود را از دست دادند.

تصوير فوق متعلق به كسي است كه حدود بيست، بيست و پنج سال پيش در كوچه و پس كوچه هاي روستاي يكانكهريز و روستاهاي همجوار به تعمير لوازم خانگي اسقاطي از جمله والُر، چراغهاي نفتي و قوري هاي چيني و استيل قديمي وسماورو... وهمچنين به لحيم كاري وسايل ديگرمي پرداخت.

پدر وي اسد آفتابي وپدر بزرگ وي مرحوم ميرزا دايي و همچنين خان بابا قاسمي نيزبه همين شغل مشغول بودند ودر همين روستا دكان داشتند.ايشان نيز علاوه بر تعمير وسايل فوق، به كارهايي نظير ساختن منقل، لوله هاي بخاري، بشكه و ...مي پرداختند.

لازم به ذكر است كه در يكانات به كساني كه اين شغل را داشتند "چلينگر" مي گفتند.

خودتان قضاوت كنيد

 

حقيقتا بسياري از رسم هاي ديرين دوست داشتني است زيرا كه اين رسم ها در طول ساليان داراز توسط اجداد و نياكانمان خلق شده اند و مي توان گفت بي دليل نيز ايجاد نشده اند.از جمله ي اين رسم ها يكي نامگذاري نوزادان مي باشد.

در زمان نه چندان دور در منطقه ي يكانات ، افراد نام اولادشان را جهت زنده نگه داشتن ياد وخاطره ي اجدااد ، نزديكان و بستگان خفته در خاك(پدر، مادر ، عمو، خاله، عمه، و... ) همنام آنان انتخاب مي كردندوبه همين علت بود كه نام ها در يك خانواده مرتبا تكرار مي شد. همچنين گذاشتن نام پدر ومادر بعد از فوتشان مهمترين وظيفه ي هر اولاد به فرزندانشان محسوب مي شد واين امر در منطقه ي يكانات در آن زمان نهادينه شده بود.اين نامگذاري در روز ششم توسط بزرگ خانواده از جمله پدر بزرگ، مادر بزرگ ، پدر ، مادرو...صورت مي گرفت.شخصي كه به اين منظور انتخاب مي شد درگوش راست نوزاد اذان ودر گوش چپ او اقامه را مي خواند وسپس نام او را سه مرتبه برگوش نوزاد تكرار مي كرد وبه اين ترتيب نامگذاري انجام مي شد.

در يكانات عبارتي در مورد اين موضوع وجود دارد كه هنوز هم افراد مسن، گاها بر زبان مي آورند كه به زبان محاوره اي چنين است:"آنانين آدي بؤيوك اوغولا يئتيشر وآتانين آدي ايكينجي يا كيچيك اوغولا چاتار" بس معلوم مي شود كه گذاشتن نام پدر ومادر بعد از فوتشان ، وظيفه ي هر فرزند محسوب مي شود.

متاسفانه يا خوشبختانه حالا چنين نيست واين امر مربوط به منطقه ي يكانات نيست بلكه بيشتر در شهرها محسوس است . جوانان امروزي كه پدران ومادران فردا هستند چنين انتخاب هايي را نمي پسندند. البته دلايل اين امر زياد است و هر كسي مسلما بر آن آگاه است.گاها به اسم هايي بر مي خوريم كه انسان با شنيدن آن بهت زده مي شود ودر پي آن است كه معني آن را پيدا كند وحتي بعضي از اين اسم ها سهل الفظ نيستند و زود از ذهن انسان به خصوص كساني كه سني از آن ها گذشته، فراموش مي شوند.بعضي ها اسم هاي قديمي را نمي پسندند و اسم جديدي كه معني آن را خودشان هم نمي دانند بر فرزندشان مي گذارند وچنين وانمود مي كنند كه بايد با تمدن گام پيش نهاد واز رسم هاي ديرين كناره گيري كرد و اين اقدام را نوعي تمدن به حساب مي آورند. آيا واقعا چنين است؟
حكمت گفتن اذان در گوش نوزاد
دلیل اصلی اذان گفتن در گوش کودکی که به تازگی در یک خانواده مسلمان به دنیا آمده، این است که نخستین صدایی که گوش او دریافت می‌کند، اذان و اقامه باشد که شامل توصیف عظمت و بزرگی خداوند متعال است.
از قدیم رسم بر این بود که وقتی کودکی به دنیا می آمد او را در آغوش پدربزرگ یا مادربزرگش که سال ها مسلمانی کرده بود و آداب اسلامی را خوب می دانست می گذاشتند تا با دهانی که بارها با آن ذکر خدا را گفته، در گوشش اذان و اقامه بخواند.

این رسم هنوز هم در ميان برخي از خانواده ها انجام می شود. البته شاید بعضی از خانواده ها به دلیل مشغله زیاد از این کار مهم غافل شده باشند اما خوب است بدانیم که گفتن اذان در گوش راست نوزاد و اقامه در گوش چپ او سنتی است که پیامبر(ص) آن را انجام می دادند و این کار را به پیروانشان نیز سفارش می کردند.

یکانات اتینین لذتی

 

فیکر ائدیرم یکاناتین اتینین لذتی آیری ات لرینن فرقلی دیر بودا یکاناتین چؤل بیتگیلرینه مربوط دور.ایسته سز ایمتحان ائدین. "همدان اوزاق کرتی سی یوخون"

به هوش باشیم

 

فولکلوراز دو کلمه ی فولک(خلق) و لور(علم) تشکیل شده است و نشان دهنده ی آداب و رسوم و فرهنگ و تاریخ یک ملت می باشد.متاسفانه هم اکنون به علت گسترش رسانه ها و ... به ارزش و اهمیت آن توجه نمی گردد.اگر توجه کنیم نیاکانمان سخنان حکمت آمیزی را در قالب یک جمله یا یک ضرب المثل گنجانده وبه وضوح سخن دلشان و تجربه های ارزشمندشان را بیان نموده اند.

اگر این فولکلور توسط نویسندگان آذربایجان گردآوری نشود ما قسمتی از گنجینه ی فولکلورمان را بعد از مدتی از دست خواهیم داد.

برای اطلاعات بیشتر در این زمینه رجوع کنید به کتاب:

"قصه های شیرین آذربایجان و مشابهات آن ها در اروپا"

به قلم نویسنده چیره دست یکانات شادروان میرهدایت حصاری

سرهنگ محمد حسین خان مهرگان

 

زنده یادسرهنگ محمد حسین خان مهرگان درنهم شهریور ماه 1364 در سن 77 سالگی در شهر بیزمارک کشور آلمان به علت بیماری سرطان ،که برای معالجه رفته بود دار فانی را وداع گفت.لیکن وصیتی که کرده بود شخصیت و محبوبیت ایشان را بیش از پیش بالا برد.وصیت این وطن پرست یکانی چنین است:

"اگر من مردم جناره مرابه زادگاهم ،یکان برده ودربالای تپه(بوغدا تپه سی)که ملک شخصی خودم بوده دفن کنید."

بنا به وصیت این مرد وطن پرست ونیک نام ،پسرش دکتر هوشنگ مهرگان ،جنازه ایشان را از آلمان به زادگاهش آورده ودر محل وصیتش دفن نمودند.گویا خود دکتر مهرگان نیز چنین وصیتی کرده است.

بندی از شعر آقای فریدون تیموری درباره ی وی چنین است:

قوربان اولوم او اینسانا حرمت ساخلایار وطنه

خوش گونونده دئییب گولر آغلایاندا آغلار گئنه

آلمان هارا یکان هارا باخ اوردان بورا گلنه

سرهنگ آخیر دم لرینده اوزون توتوب دئدی سنه

داش توپراغان دَییشمه رم کل آلمانی یئکانات

مصاحبه آقای علی آرغین روز نامه نگار وطنز پرداز آذربایجان با مؤلف چندین اثر،آقای فرهاد جوادی یکان سعد

 

 

* آقای جوادی ، ضمن تشکر از اینکه وقتتان را در اختیار این جانب قرار داده اید ، برای شروع ؛ لطفاً مختصری از بیوگرافی ، سطح تحصیلات و سوابق اشتغال خود را بفرمایید .

من زاده و بزرگ شده ی اورمیه هستم . در تاریخ دوازدهم شهریور ماه 1341 در کارخانه قند اورمیه ، در کیلومتر 20 جاده ی اورمیه – سلماس ، با نام فعلی شهر نوشین معروف است ؛ در یک خانه ی محقر کاه گلی ، واقع در کوچه ای پشت مغازه های بازار کارخانه قند معروف به « مچید کوچه سی » ، به دنیا آمده ام . منتهی تاریخ تولد و صدور شناسنامه بعد از شش هفت ماه تأخیر تنظیم گردیده است .

سه چهار سال بیشتر نداشتم که به علت استخدام رسمی بودن پدرم در کارخانه ، از آن خانه ی کاه گلی به منازل دولتی و سازمانی کارخانه قند نقل مکان نمودیم ، تا سال 1367 ؛ که پدرم بازنشسته شد و سپس به خود شهر ( اورمیه ) آمدیم .

من با اینکه بزرگ شده ی اورمیه هستم ، از بدو تولد تاکنون نیز در اورمیه زندگی کرده ام ؛ ولی اصلیت و تبار من به زادگاه پدرم یعنی منطقه ی یکان واقع در بین جلفا – مرند – خوی می رسد . در حقیقت یک یکانی زاده ام . روستای زادگاه و زندگی پدرم ، روستای یکان سعدی ، از توابع یامچی مرند می باشد . این روستا ، زادگاه و مدفن آبا و اجداد پدری من است . هنوز هم آرامگاه پدر بزرگ و دو مادر بزرگ من در این روستاست . دو مادر بزرگ داشتم که یکی از همان روستای یکان سعدی بوده و دیگری از روستای یکان کهریز .

 

ادامه نوشته

اوشاق سؤزلری

 

قدیم زامان ائولرده ،آتالار و آنالار اؤز اوشاغینا درین محبتین گوسترمه ک اوچون اوشاغین بویون اوخشاییب و بو قوشمانی اوخویاردیلار.البته ایندی ده مومکون دور بعضی ائولرده بوقوشما اوخونسون.

جینقیلی قیزیم دور چای قوی

ائومیزی سوپور ناهای قوی

بیر استیکان وئر منه

من گئدیره م خرمنه

خرمنیمیز اوزاخدی

هوققوشوموز چولاخدی

شادروان عسکر آقا مظفری

 

اولین مؤسس مدرسه در یکانات بعد از مشروطیت به صورت رسمی شادروان میرزا نوراله خان یکانی بود.این مدرسه متاسفانه با دخالت قوای مرتجع وتهدید معلمانش بیش از چند سال دوام نیاورد .ولی بعدها باسوادان روستا از جمله :شادروانان میرزا محمود، سیفعلی سلطان و عسگرآقا مظفری با تشکیل مکتب ، راه این روشنفکر یکانی را ادامه داده و بذر امید را دوباره در اذهان عمومی روستا رویاندند ومنشا خدمات شایان وقابل توجهی گردیدند.

در میان مکتب های ایجاد شده ، مکتب عسگر آقا مظفری سال های سال ادامه داشت واز کلاس درس ایشان ، مردان بزرگوار و باسوادی بیرون آمد که حالا نیز از آنان به نیکی یاد می شود.چنان که زبان به زبان نقل گردیده ، آقای مظفری در تدریس و آموختن بسیار جدی و برای دانش آموزان بسیار سختگیر بوداکنون باسوادان مسن یکان ، سواد ونظم خود را مدیون آن خادم بی ریا می دانند.

خلاصه ایشان بعد از خدمات فرهنگی غیر قابل تعریف باز نشسته گردید وسپس ندای حق را لبیک گفته به عالم باقی پیوست.

روحش شاد ویادش گرامی باد.

كرم(قاچاق كرم) و علي حسين بيگ اصل كندي

 

 

قاچاق كرم در قفقاز روسيه عليه امپراطور و ظلم و ستم قيام نموده بود در نتيجه ي اين قيام فراري شده و در قفقاز و ايران زندگي مي كرد.اين مبارز چندين بار از منطقه ي يكانات گذر نموده بود. روزي اين شخص همراه با دار و دسته اش از روستاي اصل كند مي گذشت كه يكي دو نفر از يارانش به جاليزاري در نزديك روستا وارد شده و چندين هندوانه و خربزه را كنده و قسمتي از جاليزار را از بين مي برند.دراين اثنا نگهبان جاليزار كه سيما نام داشت، از خراب نمودن جاليزارش ناراحت شده و اعتراض مي كند. گويا خواهر زاده ي كرم عصباني شده او را به ضرب گلوله مي كُشد.اين خبر به علي حسين بيگ مي رسد وي تفنگش را بر داشته و سوار بر اسب ، خودش را به جايي به نام جارداش (كوهي است صخره اي) رسانيده و در بالاي همين جارداش كمين مي كند.موقعي كه كرم به اين محل مي رسدبا صداي بلند كرم را از حركت باز مي دارد. كرم غافلگيرشده و اسبش را نگه مي دارد علي حسين بيگ با صداي بلند مي گويد:اي كرم تو از قزوين و تبريز جولان داده و به اين محل رسيده اي و تا به حال كسي حريفت نشده است. اكنون تفنگت را از دستت خواهم گرفت و مردي و شجاعت را به تو خواهم آموخت كه مبادا خيال ديگري بر سرت بزند .براي اين كه كرم بداند حريفش كيست اولين گلوله را بر نعل اسبش زده و با شليك شدن گلوله نعل اسب در هوا به چرخش در مي آيد. دوباره علي حسين بيگ فريادكنان ركاب اسب كرم را نشانه مي رود در اين هنگام ركاب از زين اسب جداشده به زمين مي افتد.در سومين شليك، سر كرم از بي كلاه مي ماند.

كرم با مشاهده ي اين دليري رنگ رخسارش عوض مي شود و دستس را به نشانه تسليم بالا مي برد و مي گويد: اي علي حسين بيگ احسنت به تو تا حالا كسي يارايي مقابله با من را نداشت. با امان خواهي كرم، علي حسين بيگ مي گويد: تفنگت را برداشته و از اين ديار دور شو چونكه از مردي و دلاوري تو آگاهم .

بعد از اين ماجرا كرم به هر جا مي رسيد از مردي و دليري و شجاعت علي حسين بيگ تعريف مي كرد. در اين باره نغمه ها و تصنيف هايي سروده شد و بر سر زبان ها افتاد.اين تصنيف ها را كه خوانندگان(آشيق ها) با ساز مي خواندند توسط نويسنده ي چيره دست يكاني شادروان دكتر مير هدايت حصاري گردآوري شده كه عين تصنيف ها در پايين آورده شده است:

گلين بير تعريف ائيله ييم

گؤر نئجه اوغلاندي كرم

وئرانا قويدو روسئتي

ائيله دي دؤوراني كرم!

گلين بير تعريف ائيله ييم

گؤر نئجه اوغلاندي كرم

وئرانا قويدو روسئتي

ائيله دي دؤوراني كرم!

 

كرم خان مئشه ده دوروب

اوخونو كاكانا قويوب

"نيقالاي"ينپؤستون ووروب

گؤر نئجه آسلاندي كرم!

 

آلاسيندان، بالاسيندان

حاق ساخلاسين بلاسيندان

"داش ماكو"نون قالاسيندان

گؤردو تيمورخاني كرم!

 

كرم بوغلاريني بوردو

آتليلار صف چكدي دوردو

"حمزيان"دا كيشي گؤردو

علممد سلطاني كرم!

 

اوردان اندي خوي قالايا

سر ياغيب دوشدو بلايا

خبر وئرديلر والي_ يا

كسيب خياباني كرم!

 

كرمين بويو بسته دي

آتليلار دسته- دسته دي

اُو حئيني والي ايسته دي

گؤردو قول سيستاني كرم!

 

كرم خان اُورادان كئچدي

آغ ايلن قاراني سئچدي

"وشله"ده دوردو چاي ايچدي

گؤردو غلام خاني كرم!

 

كرم كي واردي ائللرده

اسمي دئييلدي ديللرده

علي حسين بيگ يئكه ن لرده

اؤلدوردو سيماني كرم!

 

يئكه نين آلتيندا چار داش

ديده لر توكدو قانلي ياش

كرم گل بوردان هارا قاچ؟

گليبدور ايمانه كرم!

 

كرم خان اُرداندا كئچدي

"صوفيان "دا قفه ده دوشدو

چكدي قمه سيني بيچدي

اؤلدوردو زال خاني كرم!

 

كرم خان اورادان قالخدي

آتليلار دالينجا آخدي

دؤندو "ذره بين" له باخدي

گؤردو شوكور خاني كرم!

 

كرم خان گئتدي هايانا

آختاريرلار يانا- يانا

خبري گئتدي تهرانا

گؤر ظلم! سلطاني كرم!

 

توفنگين آلدي دستينه

سيغيندي علي دوستونا

چيخدي ايرانين اوستونه

باخدي "ايروانه" كرم!

 

كرم سؤزون سؤيلر خانا

صدقيني باغلار قرآنا

خبر يئتدي شوكور خانا

كئچيبدير ايرانه كرم!

باغبان قیزی ماهنی سی بارده

 

حاج علی نشانی 1305-نجی گونش ایلینده آذربایجان جمهوریتی نین قازاق شهرینده آنادان اولوب .آتاسی مرند شهرستانی نین یکانات ماحالیندا یئرله شن ، یوخاری یئکن(یکان علیا)لیدیر.حاج علی 1312- ده اؤز عائیله سی ایله اورمویا کؤچوب و ساکن اولوب..اؤز دئدیگینه گؤره17 یاشیندان شعر دئمه یه باشلاییب و بیر شعر کیتابی دا (عؤمور یوللاریندا) چاپا یئتیریب. بو شاعیرین نئچه شعری خالق ماهنیسینا چئوریلمیش کی بیری " باغبان قیزی" و بیری ده " بند ماهنی سی " دیر.
بوشاعیر باغبان قیزی بارده اؤزو بئله سؤز آچیر: جاوانلیق زامانلاریمدا ، باغبان قیزی منیم مایل اولدوغوم بیر قیز ایدی و او زامان من بزاز لیق ایشینه مشغول ایدیم .اونون آتاسی گول باغبانی ایدی ، بونا گؤره من شعریمده اونا"باغبان قیزی " آدی قویدوم. نهایت همَن قیز منه قیسمت اولمادی.بو شعریم موسیقی معلیمی اسماعیل شاکری وسیله سی ایله ماهنییا تبدیل اولوب ، اورمیه رادیوسوندا اوخوندو.سونرا مرحوم مصطفی پایان وسیله سی ایله تهران رادیوسوندا اوخوندو و بئله لیکله بیر خالق ماهنی سی کیمی دیللره دوشدو.(1327-1328)دئمه لییم کی باغبان قیزی ماهنی سی استانبول شهرینده ده اوخونوب .حاج علی نین ایندی لیکده اورمونون بازاریندا آرشین مال چیلیق لا مشغول ، پارچا توکانی وار و قوجالیق بو شاعیری سارسیتساماغینا رغما، چوخ خوش صؤحبت بیر شاعیر دیر.

"باغبان قیزی"
ای خومار باخیشلی باغبان قیزی
چادراسی سورمه یی گولو قیرمیزی
گؤزون خومارلادیر گؤیده اولدوزو

آمان باغبان قیزی ، جان باغبان قیزی
یاناغی قیرمیزی، جان باغبان قیزی

بازاردا ساتدیغیم شالدی قوماشدی
گؤردوم باغبان قیزین دیلیم دولاشدی
باخدیم گردنبنده گؤزوم قاماشدی

آمان باغبان قیزی ، جان باغبان قیزی
یاناغی قیرمیزی، جان باغبان قیزی

من ده بیر اوغلانام صاف و صادقم
ثروت آختارمیرام حوسنه عاشیقم
جمالین گؤرمه یه خیلی شایقم

آمان باغبان قیزی ، جان باغبان قیزی
یاناغی قیرمیزی، جان باغبان قیزی

 

خوش بئجردیب آتان گول لردن سنی
یاخشی ائشیتمیشدیم دیل لردن سنی
ایسته سم آلاردیم ال لردن سنی

آمان باغبان قیزی ، جان باغبان قیزی
یاناغی قیرمیزی، جان باغبان قیزی

یئکاناتین حؤرمتلی شاعیری ، فریدون حاصارلی جنابلاری آشیق علی یه ایتحاف ائتدیگی شعر و آشیق غلی نین جاو

 

آشیق علی سؤزون اینجی – مرجان دی
یاخشی دوستا قوربان دئدیم بو جان دی
من ده سن تک ویردیم آذربایجان دی
دونیا بویو گونون – ائلین وار اولسون
سؤیله گلسین شیرین دیلین وار اولسون

اوخودوم کیتابین باشدان آیاغا
باهارین عطری دیر دولوبدور باغا
او گؤزه ل شعرلرین قونوب واراغا
چیچک لر آچیلیب قُوی باهار اولسون
سؤیله گلسین شیرین دیلین وار اولسون

اؤزون جاوان سؤزلرین چوخ درین دیر
حیکمتلی دیر ، نصیحت دیر ، شیرین دیر
آل سینه ن اوستون ده سازینی دیندیر
قوی بوتون ائل – اوبا خبردار اولسون
سؤیله گلسین شیرین دیلین وار اولسون

"قالا داغی" ن عطری واردیر سؤزون ده
جئیران اوتلار " قارا گونئی" دوزون ده
ککلیک قاققیلداشار چشمه گؤزون ده
بولاقلاری قوی گورلاسین جار اولسون
سؤیله گلسین شیرین دیلین وار اولسون

"قالا داغی" کئشیک چکیر ائل لره
سینه گریب توفان لارا – سئل لره
جئیران لاری زینت وئره ر چؤل لره
تاریخ لر یارادان ائلین وار اولسون
سؤیله گلسین شیرین دیلین وار اولسون

یئکانات بیر – بیره دوست دی قارداشدی
مون گونده همیشه یاخشی یولداشدی
غئیرت ده، هیممت ده هامیدان باشدی
هامی سینا تانری اؤزو یار اولسون
سؤیله گلسین شیرین دیلین وار اولسون

"حاصارلی" وورغون دی دوغما ائل لره
وطنیم ده آچان قیزیل گول لره
ازه لدن ماییلام شیرین دیل لره
ایسته ره م ائل – اوبا بختیار اولسون
سؤیله گلسین شیرین دیلین وار اولسون

_فریدون حاصارلی_ تبریز

********

"آشیق علی یکانلی نین جاوابی"

گؤندردیگین مکتوب گلدی یئتیشدی
اوخودوم اؤیرندیم ائل سلامتدی
قوربان اولون وطنیمه - ائلیمه
بولبول لر اوخوسون گول سلامتدی

جانیم قوربان اولسون شهر تبریزه
فلک آیریلیغی تک وئریب بیزه
یولون دوشسه اگر، قوناق گَل بیزه
کاروان دان سوروشدوم یول سلامتدی

قالا داغی یئرینده دی یئرینده
قوجا قارتال یووا سالیب سرینده
غواص اولان گئده ر ، اوزه ر دَرینده
یاشیل باشلار گلسین گول سلامتدی

" یکانلی علی" یم داغدا - آراندا
عؤمروم صرف اولوندو ، قاردا – بوراندا
جانیم بویاندا دی روحوم اویاندا
شوکر ائیله ییم یئنه دیل سلامتدی

مربوط به هفتاد سال پیش

 

نمونه هایی از دفتر حساب و خط به خصوص شادروان میرزا عباس محمدزاده همتی که حساب مانده ی مشتریان خود را در قهوه خانه می نوشت. این نمونه مربوط به سال های 1322و 1323 شمسی می باشد.ایشان از شاگردان مکتب نوریه بود که توسط مبارز دوران مشروطیت میرزا نوراله خان یکانی تاسیس شده بود.مرحوم میرزا عباس همتی پس از تلمذ در این مکتب ،خودش در سال 1312 مکتبی در یکان علیا دایر کردو به تعلم بچه های روستا پرداخت. بعد ها قهوه خانه ای را که به نام قهوه خانه ی کربلایی معصوم نام داشت باز کرد و از این طریق امرار معاش می نمود.این زنده یاد خط بسیار زیبایی داشت که دست نوشته های ایشان هر بیننده ای را متعجب می کند .رحمت خدا بر این مرد خفته در خاک باد.

 

شعری از دکتر ضیاء الدین ساعی متخصص بیماری های عفونی در شهر مرند

 

به نام خداوند دریا دلان

پناه حکیمان و صاحبدلان

شنوای خردمند نیکو سرشت

از این مرد ساعی یکی سرنوشت

بگویم به تومن یکی داستان

زعصری نه نزدیک و نه باستان

در ایام تاریک عهد قجر

دل حاکمان سخت شد چون حجر

پس از مرگ آن خواجه ی تاجدار

بشد فتحعلی خان همی حکم دار

حرم خانه زد آن شه خیره سر

شد او بنده ی گوهر و سیم و زر

فرستادش عباس را او به جنگ

بدون تدارک بدون تفنگ

شد آن بادکوبه ز ایران جدا

زد آتش به دلهای خلق خدا

پس از فوت بابا نوه شاه شد

سر فتنه ها در وطن باز شد

از آن شاه غازی هنر کس ندید

مگر قتل قائم مقام فقید

چو با نقرس آن شه ز دنیا برفت

همی تکیه زد ناصرالدین به تخت

تقی خان امیر سر افراز ما

شدی شاه را همدم و رهنما

ولیکن امیر آن دلیر کبیر

شد او کشته ی فتنه های حقیر

در آخر دل سنگ صاحبقران

هدف شد به تیر یکی قهرمان

مظفر که مسلول و بیچاره بود

به ظاهر طرفدار مشروطه بود

چو فرمان مشروطه صادر نمود

شداز این جهان رخت خالی نمود

محمد علی ، یار بیگانه بود

نگاهش به مجلس چه خصمانه بود

چو ظلمش فزون گشت واز حد گذشت

به پا شد قیامی به هر شهر و دشت

از آن مردمان دلیر و سعید

چه اسطوره و قصه ها شد پدید

حکایت کنم از یکی مرد حق

به تاریکی شب چو نور شفق

دلیری ز اقوام آزادگان

دیارش بُوَد آذر آبادگان

چو تبریز در دست بیگانه دید

تفنگی به دست، او به اسبش پرید

بجنگید با مستبدان چو شیر

شناسند او را صغیر و کبیر

به سردار ملی لقب دارد او

و ستارخان باشدش نام او

چو عرصه به تبریزیان تنگ شد

یکی قحطی حاصل از آن جنگ شد

چو دشمن گل آلوده دید آب را

فرستاد امان نامه ستار را

چنین گفت سردار ملی به روس

نخواهم شدن بر شما چاپلوس

منم عاشق سبز و سرخ و سفید

کسی بهتر از خاک ایران ندید

سرانجام مشروطه شد استوار

دل مردم از شوق شد بی قرار

شه آنگه که از سلطنت خلع شد

پسر بچه اش صاحب تخت شد!

حکومت به دست قجر شد اسیر

دگر شور مردم نپایید دیر

به پارک اتابک چو ستار شد

تنش طعمه ی تیرکفتار شد

جراحت زمین گیر کرد آن سعید

از آن زخم شد عاقبت او شهید

روانش کنون پیش آن باری است

که ستار عیبِ منِ ساعی است

دکتر ضیاء الدین ساعی –آبان ماه 1389

بازی دامی

 

این بازی که مخصوص پیرمردان وبزرگسالان است از قدیم الایام در یکان کهریز رایج است و هنوز هم ادامه دارد.بازی دامی در تعداد خانه ها و مهره ها شبیه شطرنج است ولی در حقیقت در نوع حرکت مهره ها با آن متفاوت است. در زمان قدیم در روی خاک جدولی به شکل خانه های شطرنج می کشیدند و مهره های این بازی را که سنگ ها و تکه پاره های کوزه ی شکسته به اندازه ی یک حبه قند تشکیل می داد در خانه ها قرار می دادند.البته دو طرف بازی ردیف های اولی را خالی گذاشته و ردیف دوم را با مهره ها پر کرده ودر ردیف سوم از سمت راست وچپ خانه های دوم را خالی گذاشته وبقیه را پرمی کردند ودو مهره ی باقی مانده را در ردیف چهارم به خانه های اولی می گذاردند یعنی یکی را به خانه اولی در سمت راست ویکی را در سمت چپ به خانه ی اولی می گذاردند.ولی حالا این بازی با استفاده از مهره ها وتخته ی شطرنج بین دو طرف بازی انجام می گیرد.لازم به ذکر است که این بازی بسیار زیبا ودلچسپ است و مثل شطرنج نیاز به فکر دارد یعنی در صورت حرکت اشتباه ممکن است در همان ابتدای بازی حریف بازنده شود.

 

تشککور

 

بونونلا حؤرمتلی خیر سئور اینسان ، میرهدایت هاشمی فر جنابلاری کی 180 جیلد منیم چاپ اولموش کیتابیمدان ، یکاناتین اؤیرنجی لرینه ایتحاف ائتدیلر تشککور ائدیب و درین مینتدارلیغیمی بیلدیریرم.اولو تانریدان بو عزیز قارداشیمیزا و حؤرمتلی عاییله سینه جان ساغلیغی آرزی ائدیرم.
bununla hörmətli xer sevər insan mir hedayət cənablarindan ki yuz həştad cild mənim çap olmuş kitabimdan yekanatin öyrəncilərinə ethaf etdilər təşəkkur edib və dərin minnətdarliğimi bildirirəm və ulu tanridan bu əziz qardaşimiza və hörmətli ayilərinə can sağliği arzi edirəm

میر هدایت هاشمی فر

 با سلام و عرض ادب و احترام

دوستان و همراهان بزرگوار از این که چند مدتی با شما نبودم پوزش می طلبم و علت آن مشکل پیش آمده در سرویس بلاگفا بود که به خاطر انتقال تعدادی از سرورهای خود از دسترس بلاگفا خارج گشته بود و در اثر این اتفاق هیچ یک از کاربران نمی توانستند به بخش مدیریتی وبلاگ های خود وارد شوند.

خوشبختانه یا متاسفانه امروز (94/4/8) متوجه شدم که امکان درج مطلب در بلاگفا وجود دارد ولی تعدادزیادی از موضوعات و پیوندها و کل نوشته های سال 93 حذف گردیده است .چون نسخه پشتیبان تهیه نکرده بودم لذا کل زحمت های یک ساله این جانب به هدر رفته است.

همراهان ارجمند غیر از این بلاگفا سایتی طراحی شده که در روزهای آتی آدرسش را به اطلاع شما عزیزان خواهم رساند.

ایام به کام و آرزوهایتان پاک و مستدام باد.

نه تئز باتدین (یکانکهریزین رحمتلیک ساوادسیز شاعیری میر صادق اوغوزی دن )

 

شادروان میر طاهر بهادری(فوت 1369

سید طاهر بهادری نه تئز چیخدین نه تئز باتدین

اون دوققوز سنینده جاوان قارا توپراق آتدا یاتدین

اؤلوم واختین اولمامیشدان، آتان- آنان قدین اَیدین

سیدعلی نین عقلین آلدین هوشون باشین دان چیخارتدین

حئیف اولسون ناکام گئتدین عروس اوتاغین گؤرمه دین

بیز کی سنی چوخ ایسته ردیک سن نییه بیزی اونوتدون

یوسف جمالی ای جاوان یعقوب آغلار فراقیندا

یوسف گلدی سن گلمه دین سبب نه اولدو قاییتدین

قایدا بودور دولته ناز، ذلته ده صبیرائتمک

من نه قدر صبرائیله یم ، صبیریمی سن آزاددین

دئه میرصادق نارآغاجی شاخه ووردی سایه سالدی

یارپاق آچدی بارگتیردی بس نییه بارین قوروتدون

اسامی قبول شدگان کنکور 94 مجتمع شهید مظفر جنگی یکان کهریز

 

 

 رتبه های برتر آزمون سراسری 93/94 مجتمع شهید مظفر جنگی در رشته ی علوم انسانی

1- آقای کریم قاسم بگلو       رتبه : 425

2- خانم زهرا باقری              رتبه : 609

3- خانم زیبا محمودی          رتبه : 1679

4- خانم مریم پیر علیلو        رتبه : 3524

5- خانم رقیه رضوان پور       رتبه : 6350

***************************

6- آقای عزیز جامعی          رتبه : 17400

7- آقای واحد مرسلی         رتبه : 40030

خبر مسرت بخش موفقیت، همواره دل را شاد ولحظه ها را ماندگار مي سازد،  لذا موفقيت دانش آموزان  مجتمع شهید مظفر جنگی در کنکور سراسری نيز مايه مباهات است .خدا را شاکریم که ذهن های خلاق در کوچه هاي دل، حديث افتخار را سرودندو با نفرات اندکی که بودند (کل دانش آموزان پیش پسرانه و دخترانه مجتمع 7 نفر بودند) به قله ی رفیع موفقیت دست یافتند.

دانش آموزان کوشا، شمع وجودتان تابنده ونورانيت دلتان پاينده باد.